Tasarrufun iptali davası rehberi
Borçlunun mal kaçırmak için yaptığı devirlere karşı açılan davanın şartları, süresi ve ispat araçları.
01. Önce aciz belgesi
Dava açabilmek için alacağınızı borçlunun malvarlığından tahsil edemediğinizi göstermeniz gerekir. Bu, haciz sırasında düzenlenen geçici ya da kesin aciz belgesiyle ispatlanır.
Belge dava açılmadan önce alınabileceği gibi yargılama sırasında da sunulabilir; hiç sunulmaması davanın reddine yol açar.
Borçlunun haczedilebilir malının bulunmadığını gösteren haciz tutanağı da geçici aciz belgesi yerine geçebilir. Bunun için alacağın kesinleşmiş bir takibe ya da mahkeme kararına dayanması gerekir.
02. Süreyi kontrol edin
Dava, iptali istenen tasarrufun yapıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür, kendiliğinden dikkate alınır.
Beş yıl geçmişse muvazaa iddiasına dayalı tapu iptali davası hâlâ mümkün olabilir; iki yol arasındaki fark bu noktada önem kazanır.
Süre hesabında tapudaki devir tarihi esas alınır. Aynı malın art arda devredildiği durumlarda her devrin tarihi ayrı ayrı değerlendirilir.
03. Hangi tasarrufun iptalini istiyorsunuz
Kanun üç grup tasarrufu iptale tabi tutar:
Bağışlamalar ve değerler arasında açık oransızlık bulunan devirler
Aciz halindeyken mevcut bir borç için teminat verme gibi işlemler
Alacaklıdan mal kaçırma kastıyla yapıldığı anlaşılan tasarruflar
Eşe, altsoya ve yakın akrabaya yapılan devirlerde kastın bilindiği yönünde güçlü karine uygulanır.
Devir bedelinin gerçek değerin çok altında kalıp kalmadığı, taşınmazın devir tarihindeki değeriyle karşılaştırılarak belirlenir; bu karşılaştırma genellikle bilirkişi incelemesiyle yapılır. Devir bedelinin gerçekten ödenip ödenmediğini gösteren banka kayıtları da önemli delildir.
04. Davayı kime karşı açacaksınız
Dava, borçluya ve tasarrufun tarafı olan üçüncü kişiye birlikte yöneltilir. Mal elden çıkarılmışsa, kötüniyetli dördüncü kişiler de davalı gösterilir.
Taşınmazın yeniden devredilmesini önlemek için tapu kaydına ihtiyati tedbir konulması istenmelidir.
Üçüncü kişi malı elinden çıkarmışsa, alacaklı malın yerine o malın değerinin ödenmesini de isteyebilir. Bu nedenle dava açılmadan önce malın sonraki devirleri tapu kayıtlarından izlenmelidir.
05. Sonuç
Dava kabul edilirse devir geçersiz sayılmaz; alacaklıya, o mal üzerinden cebri icra yapma yetkisi verilir.
Bu nedenle karar sonrası takip dosyası üzerinden haciz ve satış aşamaları yeniden işletilir.
İptal kararı yalnızca davayı açan alacaklı ve onun alacağı kadar sonuç doğurur; borçlunun diğer alacaklıları bu karardan doğrudan yararlanamaz. Satıştan alacağı aşan bir bedel kalırsa bu kısım malı devralan kişide kalır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.
Randevu talep edin
Muvazaa ve Tasarrufun İptali kapsamındaki durumunuzu ve elinizdeki belgeleri paylaşın; izlenebilecek yolları görüşmede birlikte değerlendirelim.

