Davanın amacı
Tapu iptal ve tescil davası, sicildeki kaydın gerçek hak durumunu yansıtmadığı iddiasına dayanır. Mahkeme, kaydın iptaline ve taşınmazın gerçek hak sahibi adına tescilme karar verir.
Dava taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır ve bu kural kesindir.
Muris muvazaası
Miras bırakanın, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla taşınmazını satış gibi göstererek devretmesi halinde, saklı paylı olsun olmasın tüm mirasçılar dava açabilir.
Değerlendirmede; devir bedelinin gerçekten ödenip ödenmediği, miras bırakanın devre ihtiyacı olup olmadığı, devralanın ödeme gücü ve aile içi ilişkiler birlikte incelenir.
Vekâletin kötüye kullanılması
Vekilin, vekâlet verenin menfaatine aykırı biçimde taşınmazı kendine ya da yakınına devretmesi, tapu iptalinin sık görülen bir sebebidir.
Vekâletnamenin kapsamı burada belirleyicidir: satış yetkisi verilmişken bağış yapılması ya da rayicin çok altında bir bedelle devir, kötüye kullanım göstergesidir.
Üçüncü kişinin iyiniyeti
Taşınmaz, dava açılmadan önce bir başkasına devredilmişse, o kişinin iyiniyetli olup olmadığı belirleyici hale gelir. İyiniyetli üçüncü kişinin kazanımı korunur.
Bu nedenle dava açılırken tapu kaydına tedbir şerhi konulması, sonucun fiilen uygulanabilir olması bakımından kritiktir.
Süreç
Bu davalar tapu kayıtları, veraset belgeleri, banka kayıtları, sağlık raporları ve tanık beyanlarıyla yürür. Taşınmazın değeri için keşif ve bilirkişi incelemesi yapılır.
Yargılama, delil toplama süreci nedeniyle uzun sürebilir. Bu sürede taşınmazın el değiştirmesini önleyen tedbir, dosyanın en önemli adımıdır.
Sık sorulan sorular
Miras bırakan taşınmazı satış göstererek devretmiş, ne yapabilirim?
Mirastan mal kaçırma amacıyla yapılan görünürdeki satışlara karşı muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açılabilir. Saklı paylı olsun olmasın tüm mirasçıların dava hakkı vardır.
Değerlendirmede bedelin gerçekten ödenip ödenmediği, miras bırakanın satışa ihtiyacı olup olmadığı ve devralanın ödeme gücü incelenir.
Taşınmaz üçüncü kişiye satılmış, dava anlamsız mı?
Hayır, ancak üçüncü kişinin iyiniyetli olup olmadığı belirleyici hale gelir. İyiniyetli üçüncü kişinin kazanımı korunur.
Bu nedenle dava açılırken tapu kaydına tedbir şerhi konulması büyük önem taşır.
Bu davalar ne kadar sürer?
Delil toplama, keşif ve bilirkişi incelemesi gerektiğinden yargılama uzun sürebilir. Süre; delil durumuna, tanık sayısına ve mahkemenin iş yüküne göre değişir.
Süreç boyunca taşınmazın el değiştirmesini önleyen tedbir kararı, sonucun uygulanabilir olması bakımından kritiktir.