Dava öncesi arabuluculuk
Ticari davalarda, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerinde arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Arabulucuya gitmeden açılan dava usulden reddedilir.
Arabuluculuk bir formalite değildir: anlaşma sağlanırsa düzenlenen belge ilam niteliği kazanır ve doğrudan icraya konulabilir. Görüşmeye hazırlıklı gitmek, dava kadar önemlidir.
Delil düzeni
Ticari uyuşmazlıklarda sonucu belirleyen şey çoğu zaman hukuki argüman değil, belge düzenidir. Sözleşme, sipariş formları, irsaliyeler, faturalar, cari hesap ekstreleri ve e-posta yazışmaları birlikte bir bütün oluşturur.
Tacirler arasında fatura ve hesap özetine süresinde itiraz edilmemesi, içeriğinin kabul edildiği anlamına gelebilir. Bu nedenle itiraz süreleri, alacağın doğduğu andan itibaren takip edilmelidir.
Sözleşmeye aykırılık
Tedarik, bayilik, distribütörlük ve hizmet sözleşmelerinde uyuşmazlık genellikle üç noktada çıkar: ifa zamanı, ayıplı mal veya hizmet ve feshin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı.
Haklı sebeple fesihte dahi, sözleşmedeki ihtar ve süre verme koşullarına uyulmaması tazminat talebini zayıflatır. Fesih beyanı, sonradan düzeltilmesi güç bir adımdır.
Yetki ve tahkim
Sözleşmedeki yetki kaydı, davanın hangi ilde görüleceğini; tahkim kaydı ise mahkeme yerine hakem önüne gidileceğini belirler.
Bu kayıtlar çoğu zaman sözleşmenin en sonunda, en az dikkat edilen yerde durur; fakat uyuşmazlık çıktığında ilk bakılan yer burasıdır.
Faiz ve zamanaşımı
Ticari işlerde uygulanacak faiz türü ve oranı, alacağın niteliğine ve sözleşmeye göre değişir. Avans faizi ile yasal faiz arasındaki fark, uzun süren dosyalarda ciddi tutarlara ulaşır.
Zamanaşımı süreleri de alacağın türüne göre farklıdır; genel süre dolmuş görünse bile, borcun ikrarı ya da kısmi ödeme süreyi yeniden başlatmış olabilir.
Frequently asked questions
Ticari alacak için doğrudan dava açabilir miyim?
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak ve tazminat taleplerinde arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Arabulucuya gidilmeden açılan dava usulden reddedilir.
Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa düzenlenen belge ilam niteliği kazanır ve doğrudan icraya konulabilir.
Faturaya itiraz etmezsem ne olur?
Tacirler arasında fatura ve hesap özetine kanunda öngörülen süre içinde itiraz edilmemesi, içeriğinin kabul edildiği sonucunu doğurabilir.
Bu nedenle itiraz süreleri, alacağın doğduğu andan itibaren takip edilmelidir.
Sözleşmedeki yetki kaydı beni bağlar mı?
Tacirler arasında geçerli olarak kararlaştırılan yetki kaydı, davanın hangi mahkemede görüleceğini belirler. Tahkim kaydı varsa uyuşmazlık mahkeme yerine hakem önünde çözülür.
Bu kayıtlar sözleşmenin sonunda yer alsa da uyuşmazlıkta ilk bakılan hükümlerdendir.